Czy mogę odmówić wyjazdu w podróż służbową ze względu na dziecko?

4144

Łączenie pracy z macierzyństwem bywa wyzwaniem. Paradoksalnie jednak zdecydowanie ułatwia poznanie i egzekwowanie własnych praw wynikających z kodeksu pracy.

Przepisy jasno określają, kiedy i w jakich warunkach rodzic może wziąć urlop lub odmówić wykonywania niektórych obowiązków zgodnie z literą prawa. Jak te kwestie przedstawiają się w przypadku wyjazdów służbowych?

Dziecko a delegacja

Kodeks pracy, a konkretnie art. 178 § 2 mówi jasno, że pracownika, który opiekuje się dzieckiem do lat czterech, nie można bez jego zgody delegować poza stałe miejsce pracy, a także zatrudniać w godzinach nadliczbowych lub w trybie nocnym. Oznacza to, że jeśli pracodawca wysyła w podróż służbową mamę małego dziecka, może ona mu odmówić niezależnie od charakteru wspomnianego wyjazdu.

Opiekun malucha ma wybór

To, czy zamierzamy korzystać z tego prawa, należy ustalić jak najszybciej, a więc najlepiej w chwili powrotu z urlopu rodzicielskiego lub podjęcia pracy. Opiekun dziecka powinien złożyć oświadczenie o zamiarze korzystania lub niekorzystania z uprawnienia do odmowy wyjazdu w delegację. Deklaracja trafia do akt pracownika, jednak nie jest wiążąca w każdej sytuacji. Wstępnie zadeklarowaną zgodę można odwołać w odniesieniu do konkretnego wyjazdu, w którym nie możemy uczestniczyć przez wzgląd na dziecko.

Zwolnienie z delegacji tylko dla jednego z rodziców

W większości przypadków dzieckiem opiekuje się jednak nie jeden, ale dwoje rodziców, co wpływa na kształt wspomnianych przepisów. W sytuacji, w której jeden z opiekunów z góry deklaruje odmowę udziału w delegacjach, drugi musi na nie przystać. Nie ma znaczenia, czy są oni zatrudnieni w tym samym lub w różnych miejscach pracy, ponieważ jeden bądź drugi pracodawca może zażądać weryfikacji prawa do odmowy.

Wyjazd służbowy a starsze dziecko

Co jednak zrobić, gdy mamy starsze dziecko? W tym wypadku niestety odmowa wyjazdu jest w zasadzie niemożliwa i na dobrą sprawę zależy od dobrej woli pracodawcy. Wyjątek może stanowić sytuacja, w której zwierzchnik informuje nas o delegacji z bardzo niewielkim wyprzedzeniem, na przykład z dnia na dzień lub w przeddzień wyjazdu. Tak krótki czas często jest przeszkodą w zorganizowaniu opieki, a co za tym idzie – podstawą do odmowy wykonania polecenia służbowego.

W tej kwestii w grę wchodzi również przepis kodeksu karnego odwołujący się do naruszenia zasad współżycia społecznego. Można się na niego powołać właśnie w sytuacji, gdy nie jesteśmy w stanie zapewnić opieki dziecku niezależnie od jego wieku. W praktyce wspomniany przepis ma największą siłę w sytuacjach, w których mamy do czynienia na przykład z samotną matką wychowującą niepełnosprawne dziecko, co stanowi realną przeszkodę w ewentualnym znalezieniu opieki na czas wyjazdu, zwłaszcza trwającego dłużej.

Delegacja nie dla ciężarnej

Prawo odmowy udziału w wyjeździe służbowym przysługuje także kobietom w ciąży, przy czym w tym wypadku nie ma potrzeby składania jakichkolwiek deklaracji. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by ciężarna uczestniczyła w wyjazdach i szkoleniach, jeśli tylko samopoczucie i stan zdrowia jej na to pozwalają.

Trzeba pamiętać, że poza wspomnianymi wyjątkami odmowa wyjazdu służbowego może być podstawą do zwolnienia z pracy. W rzeczywistości bardzo wiele zależy od relacji na linii pracodawca–pracownik. Życzliwy szef nie powinien robić problemów rodzicom, którzy obiektywnie nie mają możliwości zorganizowania opieki dziecku. W pewnych sytuacjach rozsądek i współczucie powinny wziąć górę nad poczuciem obowiązku.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz komentarz
Wpisz imię