Weksle i prawo wekslowe sformalizowanie dokumentu

994

Weksel jest bardzo sformalizowanym dokumentem

Posługiwanie się wekslami może ułatwiać prowadzenie działalności, stanowiąc na przykład zabezpieczenie dla wierzytelności albo pomagając w rozliczeniach pomiędzy kilkoma współpracującymi ze sobą firmami. Jednak trzeba pamiętać, że prawo wekslowe jest bardzo drobiazgowe i tylko dokument spełniający wszystkie kryteria w nim opisane, będzie uznany za weksel.

Weksel jest papierem wartościowym, w którym wystawca nakazuje określonej osobie bezwarunkowo zapłacić sumę wekslową albo sam bezwarunkowo przyrzeka taką kwotę zapłacić. Z tym wiąże się podział na weksle trasowane (pierwszy przypadek) albo inaczej ciągnione oraz na weksle własne (drugi przypadek). W przypadku weksli trasowanych chodzi o sytuację, w której wystawca zwraca się z bezwarunkowym poleceniem zapłaty do innej osoby, która w praktyce powinna być oczywiście jego dłużnikiem. Przy tym może on wskazać siebie, jako uprawnionego do odebrania pieniędzy, bądź też wskazać innego remitenta (beneficjenta), np. własnego wierzyciela. Natomiast w przypadku weksla własnego wystawia go (podpisuje) dłużnik i wręcza swojemu wierzycielowi, który musi być w tym dokumencie wskazany.

W obu przypadkach, aby dokument miał charakter weksla, muszą zostać spełnione warunki ustanowione przez prawo wekslowe. Co do nich należy?

Słowo weksel

Między innymi prawo wekslowe wymaga, aby w treści dokumentu znalazło się samo słowo „weksel”. Bez takiego terminu dokument nie będzie wekslem. Podobnie, gdy taki zwrot znajdzie się np. tylko w tytule (na górze kartki, która miała być z założenia wekslem). Przepis mówi bowiem o treści dokumentu. Chodzi więc o zastosowanie np. takiej formuły: „Pan Kowalski zapłaci za ten weksel kwotę (…) na zlecenie Pana Nowaka…”, albo „Zapłacę za ten weksel na rzecz Pana Nowaka, ale nie na jego zlecenie kwotę…”. W obu przypadkach słowo weksel zostało zastosowane w treści dokumentu.

Przepisy podkreślają także, że słowo „weksel” musi być podane w języku wystawienia tego dokumentu. Użycie dwóch lub kilku języków w jednym dokumencie (wekslu) może się oczywiście zdarzyć, szczególnie przy transakcjach międzynarodowych. Należy więc pamiętać, że o tym, w jakim języku został wystawiony weksel, decyduje zwykle ten, w którym zostało sformułowane polecenie lub przyrzeczenie zapłaty. W podanych wyżej przykładach słowa „zapłaci” i „zapłacę” zostały wpisane w języku polskim, zatem i słowo „weksel” w tym musi być sformułowane.

Bezwarunkowość

Zgodnie z prawem, polecenie lub przyrzeczenie zapłaty musi być bezwarunkowe (zobowiązania wekslowe należą do bezwarunkowych). Wpisanie warunków, od których miałaby być uzależniona zapłata (np. zapłacę pod warunkiem, że otrzymam towar, zapłaci pan na zlecenie firmy X pod warunkiem, że ta podpisze kontrakt nr Y), powoduje nieważność weksla. W przypadku weksli trasowanych obowiązkowo musi być wskazana osoba (instytucja, firma), która ma zapłacić, czyli ta, do której kierowane jest polecenie zapłaty. Podobny wymóg dotyczy wskazania osoby, na której rzecz lub zlecenie zapłata ma być dokonana. W przeciwieństwie np. do czeków, weksle nie mogą być wystawiane na okaziciela. Stąd trzeba w tym dokumencie umieścić nazwisko (nazwę) remitenta. Wreszcie niezbędne jest umieszczenie podpisu wystawcy. Dotyczy to tak samo weksla własnego (gdzie wydaje się to oczywiste), jak i trasowanego. Weksel bez podpisu wystawcy jest nieważny.

Wyjątki od reguły

W wekslu powinny być także wskazane: termin i miejsce płatności oraz termin i miejsce wystawienia. Przy tym tutaj prawo wekslowe pozwala na pewną elastyczność. Jeżeli wystawca nie podał np. terminu płatności, to weksel uważa się za płaty za okazaniem. Jeżeli z kolei nie wskazano w nim wyraźnie miejsca płatności, ale jest podane takie miejsce obok nazwiska trasata, to uważa się je za miejsce płatności. W wekslu własnym za takie zostanie uznane miejsce wystawienia. Jeżeli natomiast w wekslu (zarówno własnym jak i trasowanym) nie oznaczono miejsca wystawienia, to uważa się za takie miejsce podane obok nazwiska wystawcy. O ile więc zostało podane, to weksel można „uratować”. Jeżeli nie, to jako niespełniający warunków prawa wekslowego (odpowiednio art. 1 lub 101), nie będzie to weksel.

Terminy płatności

Jak zostało zauważone, jeżeli w treści dokumentu nie wskazano terminu płatności to przyjmuje się, że weksel jest płatny za okazaniem. Oczywiście stronom może zależeć, żeby taki termin doprecyzować. Jednak i w tym wypadku spotkamy się z formalizmem prawa wekslowego. Art. 33 mówi bowiem o tym, że weksel może być płatny:

– za okazaniem,

– w pewien czas po okazaniu,

– w pewien czas po dacie,

– w oznaczonym dniu.

Weksle z innymi terminami płatności lub z kilku następującymi po sobie terminami są nieważne.

Przykładowo użycie zwrotu „Pan Kowalski zapłaci za ten weksel w ciągu 15 dni od daty wystawienia” powoduje, że weksel będzie nieważny. Podobnie, gdy zapiszemy „Zapłacę za ten weksel w terminie od 15 sierpnia do 15 września…”. W obu przypadkach mamy bowiem kilka terminów zapłaty, a to jest niezgodne z przepisami.

Dlatego posługując się wekslami, czy to je wystawiając, czy też przyjmując, warto pamiętać o wszystkich niuansach prawa wekslowego. Może się bowiem okazać, że dokument, o którym myśleliśmy, że jest takim papierem wartościowym, wekslem w rzeczywistości nie będzie.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz komentarz
Wpisz imię