Wsparcie Banku Gospodarstwa Krajowego dla sektora MSP

1394

Wielu przedsiębiorców błędnie sądzi, iż tylko komercyjne banki oferują finansowanie, a tak nie jest.

Każdy właściciel małego czy średniego biznesu potrzebujący różnego rodzaju pomocy nie powinien zapominać o istnieniu dużego podmiotu państwowego – Banku Gospodarstwa Krajowego – który oferuje tak potrzebne programy jak gwarancje de minimis, inicjatywę Jeremie czy finansowe wsparcie eksportu. Oferta pomocy dla sektora MSP przez BGK jest szeroka i różnorodna. Jednak to także bank oferujący klasyczną obsługą bieżącą dla MSP typu usługi rozliczeniowe czy produkty depozytowe. Warto przyjrzeć się wszystkim jego możliwościom.

1. Gwarancje de minimis

Jednym z głównych programów pomocowych dla polskich przedsiębiorców są tzw. gwarancje de minimis, czy gwarancje zabezpieczające kredyty obrotowe i inwestycyjne przez Skarb Państwa. Inicjatywa wpisuje się w szerszy kontekst działań rządowych pt. „Wspieranie przedsiębiorczości z wykorzystaniem poręczeń i gwarancji BGK”. Jej mechanizm polega na tym, iż to faktycznie banki komercyjne oferują gwarancje, ale za ścisłym pośrednictwem podmiotu państwowego – Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Jeśli kredytobiorca nie wywiązuje się ze spłaty zobowiązań kredytowych, następuje realizacja gwarancji, gdzie bank kredytujący wzywa BGK do zapłaty.

Podstawowe informacje o programie:

  •   Możliwość zabezpieczenia maksymalnie 60% wartości kredytu, a kwota gwarancji nie może być wyższa niż 3,5 mln zł (jest to zależne od szerszego pojęcia – pomocy de minimis, która nie może przekroczyć 200 tys. euro w okresie 3 kolejnych lat – a jednostkowa gwarancja de minimis to 13,33% pomocy de minimis),
  •   Prowizja za udzieloną gwarancję stanowi 0,5% wartości kredytu w stosunku rocznym (za rozpatrzenie wniosku o gwarancję oraz jej przyznanie przedsiębiorca nie ponosi dodatkowych opłat),
  • Gwarancja nie obejmuje odsetek oraz innych kosztów dotyczących kredytu,
  • Okres udzielenia gwarancji to nie więcej niż 27 miesięcy (kredyty obrotowe) oraz 99 miesięcy (kredyty inwestycyjne),
  • Gwarancją de minimis nie mogą być objęte kredyty z przeznaczeniem na:

–    finansowanie produkcji rolnej, rybołówstwa i akwakultury,
–    zakup wierzytelności,
–    zakup instrumentów finansowych,
–    inwestycje kapitałowe,
–    spłatę zadłużenia z tytułu jakiegokolwiek kredytu w banku kredytującym,
–    spłatę kredytu inwestycyjnego w innym banku.

  •     Z programu mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy:

–    posiadają status rezydenta,
–    posiadają zdolność kredytową (według wytycznych banku kredytującego),
–    nie są zobowiązani do zwrotu pomocy publicznej,
–    należą do sektora mikro, małych lub średnich przedsiębiorstw (według określonych wytycznych dotyczących wielkości zatrudnienia oraz rocznego obrotu netto lub całkowitego bilansu rocznego),
–    w okresie 3 miesięcy przed złożeniem wniosku o kredyt z gwarancją nie posiadali kredytu przeterminowanego powyżej 30 dni (w kwocie większej niż 500 zł) i/lub kredytu zakwalifikowanego jako zadłużenie zagrożone.

Gdzie otrzymać kredyt z gwarancją?

W programie uczestniczą największe polskie banki (zarówno podmioty w formie spółek akcyjnych jak i spółdzielcze),  które związane są umowami o współpracy z BGK. Przedsiębiorca nie składa wniosku kredytowego (wraz z wnioskiem gwarancyjnym) do BGK, lecz do banku komercyjnego. We wniosku zawarte są najważniejsze dane dotyczące prowadzonego przedsiębiorstwa oraz informacje wymagane w rozporządzeniach dotyczących pomocy de minimis. Banki posiadają relatywnie dużą swobodę w podejmowaniu decyzji, gdyż analizę kredytową dokonują według własnych wytycznych, natomiast muszą zweryfikować spełnienie określonych warunków do udzielenia gwarancji określonych w umowie między BGK  a bankiem.

Dlaczego warto?
Program przedstawia się atrakcyjnie i oznacza większe możliwości uzyskania kredytowania przede wszystkim dla firm posiadających krotką historię kredytową lub niewystarczający majątek do zabezpieczenia kredytu. W części objętej gwarancją, przedsiębiorca nie musi zastawiać majątku ani na rzecz banku kredytującego, ani na rzecz BGK, co oznacza wyższą elastyczność dla przedsiębiorcy w zakresie dysponowania własnym majątkiem. Z pewnością warto rozważyć skorzystanie z programu, na co wskazują ostatnie dostępne dane. Według nich, w okresie od 15 marca 2013 r. (początek funkcjonowania programu)  do 31 lipca 2014 r. z inicjatywy skorzystało ponad 63 tys. przedsiębiorców, którzy uzyskali gwarancje w wysokości prawie 13 mld zł (przy zaciągniętych kredytach na kwotę 22,53 mld zł).

2. Inicjatywa JEREMIE

W ofercie BGK istnieje interesujące rozwiązanie służące finansowaniu przedstawicieli MSP (głownie małych firm). JEREMIE  (ang. Joint European Resources for Micro-to-Medium Enterprises – Wspólne Zasoby dla Małych i Średnich przedsiębiorstw) to innowacyjna inicjatywa pozadotacyjnego wsparcia, powołana przez Komisję Europejską i Europejski Bank Inwestycyjny. Pozadotacyjnego, gdyż pomoc wyrażona jest w formie kredytów, pożyczek i poręczeń w ramach mechanizmu odnawialnego – spłacone zobowiązania przez przedsiębiorców wracają do innych podmiotów gospodarczych. W Polsce program JEREMIE realizowany jest przez Regionalne Programy Operacyjne, nad którymi pieczę sprawuje BGK, pełniący instytucję tzw. menadżera. Środki w ramach programu są obecne w specjalnym funduszu powierniczym, zarządzanym przez BGK. Następnie bank państwowy w zależności od potrzeb przekazuje je do różnorodnych pośredników finansowych (banków, funduszy pożyczkowych i poręczeniowych, funduszy vc/pe). Stąd już przedsiębiorcy mogą ubiegać się o środki z JEREMIE.

Najważniejsze informacje:

  • Środki pochodzące z JEREMIE są dostępne w 6 województwach: mazowieckim, łódzkim, pomorskim, zachodniopomorskim, wielkopolskim, dolnośląskim;
  • Program JEREMIE przeznaczony jest dla przedsiębiorców należących do sektora MSP, którzy:

–    nie posiadają historii kredytowej,
–    nie posiadają wystarczających zabezpieczeń,
–    rozpoczynają działalność (program dotyczy także start-upów),
–    mają utrudniony dostęp do finansowania;

  • Szersza baza wyboru pośredników finansowych (fundusze pożyczkowe i poręczeniowe), która nie ogranicza się tylko do banków (np. w województwie mazowieckim są nimi m.in. Poręczenia Kredytowe Sp. z o.o., Mazowiecki Regionalny Fundusz Pożyczkowy, Inicjatywa Mikro Sp. z o.o. i inne);
  • Koncentracja programu na rozwoju głównie małych firm w początkowej fazie rozwoju;
  • Wsparcie z JEREMIE nie może być przeznaczone na:

–    spłatę pożyczek i kredytów zaciągniętych w innych instytucjach finansowych,
–    spłatę zobowiązań publiczno–prawnych,
–    współfinansowanie wydatków z innych programów unijnych lub krajowych.

UWAGAWarunki pozyskiwania finansowania (pożyczek) w pewnym stopniu różnią się w każdym województwie. W regionie pomorskim, zachodniopomorskim i łódzkim kwota pożyczki może wynieść maksymalnie 500 tys. zł, w woj. mazowieckim tylko 250 tys. zł, a w dolnośląskim aż 1,7 mln zł. Okres finansowania wynosi standardowo 5 lat (za wyjątkiem woj. Wielkopolskiego, gdzie okres ten może być przedłużony do 10 lat w przypadku projektów innowacyjnych, tak samo w tym kontekście maksymalna kwota pożyczki to 2,5 mln zł). Karencja w spłacie wszędzie wynosi maksymalnie 6 miesięcy. Oprocentowanie środków na zasadach rynkowych zaczyna się od 4,50% (w woj. zachodniopomorskim 3,75%), natomiast jeśli pożyczka jest podejmowana na zasadach pomocy de minimis, wtedy oprocentowanie zaczyna się od 0,00% w regionach pomorskich, a kończy na 2,00% w pozostałych województwach.  W kwestii poręczeń ich okres zwykle wynosi 66 miesięcy i dotyczy 80% wartości kredytu, jednak nie może być to więcej niż 1 mln zł.

3. Finansowe Wspieranie Eksportu

Z puntu widzenia podmiotów gospodarczych, oferujących swoje produkty i usługi poza granicami Polski, istotną rolę pełni wsparcie polityki eksportowej ze strony państwa. Rząd przygotował kompleksowy i specjalnie dedykowany program dla MSP pt.: „Finansowe Wspieranie Eksportu”, który odpowiada na potrzeby przedsiębiorców, dla których rynkiem docelowym nie jest tylko Polska. Program zawiera kilkanaście, a może nawet kilkadziesiąt różnych wariantów i rozwiązań, w związku z tym nie sposób przybliżyć wszystkich z nich.  Należy jednak dodać, iż BGK w pewnym sensie specjalizuje się w różnorodnych transakcjach na styku współpracy polskich eksporterów i zagranicznych importerów, a sam bank często oferuje dużo bardziej korzystne warunki tego typu działań niż pozostałe banki komercyjne.
Patrząc syntetycznie, rząd poprzez BGK m.in. udziela kredytów dla zagranicznych nabywców polskich produktów i usług. Środki finansowe od razu wypłacane są polskim eksporterom, a zagraniczni nabywcy wypełniają kredytowanie w momencie otrzymania zamówionych dóbr.  Każdy rodzaj finansowania chroniony jest ochrona ubezpieczeniową Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych S.A. (KUKE S.A.). Program Finansowe Wspieranie Eksportu oferuje następujące instrumenty:

Finansowanie krótkoterminowe:

  • postfinansowanie akredytywy eksportowej z gwarancją ubezpieczeniową KUKE,
  • dyskonto należności z akredytywy eksportowej z gwarancją ubezpieczeniową KUKE,
  • potwierdzanie akredytyw dokumentowych z gwarancją ubezpieczeniową KUKE,
  • prefinansowanie eksportu.

Finansowanie długoterminowe:

  • kredyt dla nabywcy udzielany poprzez bank nabywcy,
  • kredyt dla nabywcy udzielany bezpośrednio,
  • wykup wierzytelności z kredytu dostawcy w ramach kontraktu eksportowego.

Program wspierania eksportu DOKE – dopłaty przez BGK do oprocentowania kredytów eksportowych.
Bank Gospodarstwa Krajowego posiada w swojej ofercie także nieco bardziej standardowe rozwiązania. A są to:

  • Dyskonto należności akredytywy eksportowej na warunkach rynkowych – forma finansowania beneficjenta akredytywy (eksportera), która polega na wypłacie eksporterowi należności za dokumenty złożone w ramach akredytywy przed terminem płatności w niej określonym,
  • Posfinansowanie akredytywy eksportowej na warunkach rynkowych – krótkoterminowy kredyt pochodzący z BGK, który jest wypłacany bankowi otwierającemu akredytywę na rzecz polskiego eksportera. Środki kredytowe trafiają do beneficjenta akredytywy, czyli polskiego eksportera. Istnieje możliwość sfinansowania do 100% wartości akredytywy.

Każdy z wyżej wymienionych programów zawiera złożoną swoją charakterystykę. Rozpiętość oferty BGK w tym zakresie i elastyczność każdego rozwiązania (znaczna możliwość kształtowania warunków według własnych potrzeb) sprawia, iż każdy przedsiębiorca znajdzie instrument finansowy specjalnie dla niego dedykowany.

4. Kredyty inwestycyjne i obrotowe

Bank Gospodarstwa krajowego posiada również tradycyjne, rynkowe metody wsparcia przedsiębiorstw. Do najpopularniejszych z nich należy kredytowanie obrotowe i inwestycyjne.
Wśród kredytów obrotowych wyróżniamy kredyty obrotowe w rachunku bieżącym oraz kredytowym. W pierwszym przypadku kredyt stanowi formę kredytu odnawialnego – spłacenie całości lub jego części powoduje automatyczne odnowienie przyznanego limitu o spłaconą kwotę. Jest to kredyt w zł, udzielany na maksymalnie 24 miesiące (z możliwością przedłużenia), jego limit należy ustalać indywidualnie z bankiem, podobnie jak wysokość oprocentowania zadłużenia. Patrząc na kredyt obrotowy w rachunku obrotowym przyjmuje on formę odnawialną lub nieodnawialną i może być udzielony na nie dłużej jak 36 miesięcy. Może przyjąć formę także kredytu walutowego (USD, EUR, CHF) – w odróżnieniu do pierwszego typu kredytu.
Kredyty inwestycyjne w BGK stanowią ważny punkt działania banku i zwracają uwagę swoją różnorodnością. Podstawowym instrumentem wspierania długoterminowego przedsiębiorców jest standardowy kredyt inwestycyjny, przeznaczony na finansowanie inwestycji niematerialnych, materialnych i finansowych, które polegają na:

  •     odtworzeniu, powiększeniu lub modernizacji aktywów trwałych kredytobiorcy,
  •     spłacie kredytu inwestycyjnego w BGK lub innych banku,
  •     zakupie i uruchomieniu środków trwałych i obrotowych do rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Jest to kredyt dostępny zarówno w walucie polskiej jak i zagranicznych. Okres kredytowania wynosi maksymalnie 120 miesięcy, a wkład własny przedsiębiorcy to 20% (wartość do negocjacji). Szczególną odmianę kredytu inwestycyjnego w BGK stanowi kredyt dofinansowywany dodatkowo z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, z którego środki mogą stanowić nie więcej niż 50% wnioskowanej kwoty. Warto pochylić się nad tym konkretnym typem finansowania, gdyż warunki kredytowe dla wnioskodawcy są dużo bardziej korzystne, aniżeli w przypadku klasycznego kredytu inwestycyjnego, finansowanego w całości ze środków BGK.
Kolejnym typem finansowania inwestycyjnego jest kredyt pomostowy, przeznaczony na finansowanie kosztów kwalifikowanych, które podlegają dofinansowania środkami z UE.  Cechy kredytu pomostowego to:

  •     jego wysokość nie może przekroczyć kwoty dotacji UE,
  •     jest udzielany w PLN, USD, EUR, CHF,
  •     jego spłata ma miejscu po uzyskaniu dotacji unijnej,
  •     zabezpieczeniem kredytu jest cesja wierzytelności z umowy o dofinansowanie,
  •     nie jest wymagany wkład własny,
  •     oprocentowanie kredytu stanowi rynkowa stawka Wibor + indywidualnie ustalana marża banku.

Komplementarną formą kredytu pomostowego jest tzw. kredyt uzupełniający, który służy finansowaniu kosztów niekwalifikowanych lub kwalifikowanych nie objętych finansowaniem UE.

5. Fundusz celowy Kredytu Technologicznego

Fundusz Kredytu Technologicznego to przykład programu pomocowego Unii Europejskiej w ramach programu „Innowacyjna gospodarka” (działanie 4.3). Jego podstawowym celem było finansowe wspieranie przedsiębiorstw w ramach wprowadzania nowych technologii, a pożądanym efektem – wzrost innowacyjności i konkurencyjności polskiej gospodarki. Mechanizm działania przebiega podobnie jak w przypadku gwarancji de minimis. Kredytobiorca składa wniosek do banku komercyjnego (warunki kredytu określone indywidualnie w każdym banku), które w ramach programu współpracuje ściśle z BGK, zajmującym się wypłatą premii technologicznej (innowacyjnej). Innymi słowy, bank państwowy spłacał część zadłużenia przedsiębiorstwa w ramach podjętego kredytu, co stanowiło istotę programu.

Obecnie środki na poczet kredytu technologicznego uległy wyczerpaniu i obecnie nie jest możliwe pozyskanie finansowania z tego programu. Ale UWAGA! Następcą programu będzie „Kredyt na innowacje technologiczne” (w ramach szerszego programu dla firm „Inteligentny rozwój”) – fundusz, który ruszy w ciągu najbliższych miesięcy i jego kształt będzie praktycznie niezmieniony w stosunku do kredytu technologicznego z lat 2007-2013. Dlatego warto przybliżyć kształt funkcjonowania tegoż kredytu.
Ustawodawca nie określił minimalnej i maksymalnej kwoty kredytu technologicznego, ale wysokość dotacji jest już jasno określona i sięga ona 75% kosztów kwalifikowanych projektu, jednak nie więcej niż 4 mln zł. Ponadto, obejmuje wydatki poniesione po dacie złożenia wniosku kredytowego. Zatem przedsiębiorca musi mieć pomysł na spożytkowanie funduszy, następnie składa wniosek o kredyt i z kosztów poniesionych po tym momencie przedsiębiorcy zostanie zwrócona część środków przez BGK.
Aby otrzymać kredyt technologiczny, przedsiębiorca winien spełniać następujące warunki:

  •     być przedsiębiorcą należącym do sektora MSP (zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej 800/2008) oraz posiadać zdolność kredytową,
  •     wnioskowany kredyt musi dotyczyć inwestycji technologicznej, polegającej na:

–    zakupie nowej technologii, jej wdrożeniu oraz uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub ulepszonych towarów, procesów lub usług, (technologia, która istnieje na świecie nie dłużej niż 5 lat),
–    wdrożeniu własnej nowej technologii i  uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub ulepszonych towarów, procesów lub usług.

Sedno programu stanowi wdrożenie nowej technologii, a nie np. zakup nowoczesnych środków technicznych niezbędnych do jej wprowadzenia – co stanowiło podstawowy błąd wnioskodawców w ostatnich latach. Technologia ta musi mieć postać prawa własności przemysłowej, usługi badawczo-rozwojowej lub nieopatentowanej wiedzy technicznej. Program pomocowy, mimo pewnej niszowości okazał się sukcesem, znalazł swoje odzwierciedlenie w prawie 700 projektach o łącznej kwocie 1,8 mld zł. Na pewno warto czekać na jego następcę, który powinien ujrzeć światło dzienne lada moment.

6. Inne programy, fundusze i możliwości Banku Gospodarstwa Krajowego

Największą zaletą banku Gospodarstwa Krajowego jest jego ogromna różnorodność działalności. Na marginesie warto zaznaczyć, iż BGK wspiera nie tylko przedsiębiorców, ale także klientów indywidualnych (np. program Mieszkanie dla Młodych) oraz samorządy (np. program JESSICA). Z punktu widzenia sektora małych i średnich podmiotów gospodarczych pomoc BGK nie zamyka się w wyżej opisanych formach wsparcia. Do pozostałej oferty BGK należy zakwalifikować m.in.

  •     poręczenia i gwarancje,
  •     obsługa działalności bieżącej (rachunki dla przedsiębiorców, karty płatnicze),
  •     produkty depozytowe (lokaty),
  •     produkty skarbowe (transakcje walutowe, zarzadzanie ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej),
  •     usługi emisyjno-inwestycyjne (emisja obligacji korporacyjnych, inwestowanie w papiery dłużne),
  •     usługi powiernicze (obsługa rachunków papierów wartościowych),
  •     kompleksowa oferta dla MSP – Pewny Partner Unijny,
  •     fundusze celowe (Fundusz Termomodernizacji i Remontów oraz Fundusz Żeglugi Śródlądowej).

Każda z wyżej wymienionych opcji działalności BGK zawiera szereg możliwych konfiguracji co do ostatecznego kształtu wykorzystania danej formy finansowania, dotacji czy świadczonych usług. Zarówno wszelkie duże działania typu inicjatywa Jeremie, gwarancje de miminis, finansowe wsparcie eksportu, kredyty obrotowe i inwestycyjne, czy programy rządowe typu kredyt technologiczny oraz – usługi i programy wymienione wyżej – czynią BGK solidnym partnerem dla rodzimych przedsiębiorców.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Wpisz komentarz
Wpisz imię